Mijn visie op het thema “snijvlak van oost en west”
in samenhang met mijn rol als CKVdocent
van Claudia Güldenstern
We leven in een tijd waar in westerse landen een groot invloed van uit het Oosten komt. Vroeger waren de grenzen gesloten, en dat eerder niet mogelijk. Nu zijn de grenzen in veel landen voor oosterse landen meer geopend en trekken er mensen met een andere culturele achtergrond naartoe. Ze brengen hen eigen tradities, normen en waarden mee en hebben andere kunstwerken en een ander zicht erop. Ook als deze mensen integreert zijn, zullen zij nooit hun culturele rugzak kunnen verliezen en hun wortelen kunnen negeren. Omdat we nu, vooral in hoofdsteden, zo een groot multicultureel samenleving hebben, is het belangrijk als westerse mensen kennis te maken met oosterse en niet-westerse cultuur. Aan de andere kant zouden niet-westerse mensen in westerse steden zelf ook contact met de cultuur van hun nieuw land maken. Door de kennismaking zou er een beter begrip voor andere culturen ontstaan, onrealistische angsten weg genomen en vooroordelen overstegen worden. Daarom vind ik het als Ckvdocent belangrijk gebruik te maken van deze twee culturen in mijn kunstvak. Zo kunnen de leerlingen tijdens deze les andere culturen proefen en zich tegelijkertijd bewust worden van hun eigen herkomst en wortelen qua kunst en cultuur. Ik denk dat juist door het kennismaken van verschillende culturen de eigenheid en traditie van elk cultuur beter kan worden ervaren en gewaardeerd. Als je met vergelijkingen werkt word je bewuster van de herkomst, merkmalen en bijzonderheden van kunstwerken. Door de nu multiculturele samenleving is het noodzakelijk om de eigen identiteit, westers of oosters te vestigen. Dat kan je doen om het bewustzijn erover te versterken. Het bewustzijn voor de eigen herkomst, traditie, cultuur word ontwikkelt door het kennismaken met verschillende culturen en het onderscheiden van deze, zoals het kennen leren van hun bijzonderheden. Voor een goed samenleving vind ik het een goed idee om als westerse mens de kunst en cultuur uit het Oosten te kennen en te kunnen plaatsen. Als dat niet gebeurt loop je gevaar op om je eigen westerse identiteit kwijt te raken. Door de invloed van de verschillende culturen op onze samenleving kunnen onze verschillene identiteiten snel versmelten zonder dat je ervan bewust bent. Aan de tweede kant is er kans voor voorordelen tegenover andere, vreemde culturen. Deze kan je overwinnen door het kennismaken waardoor het vreemde minder vreemd wordt beschouwt en angst weg word genomen. Kunstenaars proberen een boodschap aan de kijker over te dragen. En zo zou eigenlijk iedereen door kunst kunnen spreken en zijn mening en gevoelens uiten. Kunst wordt daarom ook de taal van de mensheid genoemd. Ik self zou niet van een universele taal spreken. Ieder cultuur heeft een eigen begrip van woorden, symbolen, codes waardoor andere kunstwerken en handelingen vout kunnen worden begrepen en opgepikt. Omdat ieder land een kunstschat heeft en mensen die met kunst bezig zijn, zou je aan moeten nemen, dat kunst culturele verschillen door haar eigen uniekheid overstijgt. Zie je kunst als een gemeenzaamheid onder mensen kan kunst mensen samenbrengen en het het verschil van elke mens even overbruggen. Maar omdat ieder mens toch uniek is met een eigen culturele achtergrond, zou kunst nooit culturele verschillen kunnen weg maken. En ik vindt dat juist ook heel goed, dat ieder zijn eigen cultuur en identiteit kan bewaren en zo zichzelf blijfd. Kunst brengt mensen samen en laat hen uit hun eigen ogen kunstwerken beschouwen en beordelen. Daarom zou je met het vak CKV de leerlingen uit verschillene culturen samen kunnen brengen en tegelijketijd hun bewustzijn en begrip over cultuur versterken. Om kunst en daardoor ook cultuur aan de leerlingen over te brengen vindt ik het model van Kolb heel hulpsam. Hij deelt het leerprocess in 4 fasen; concreet ervaren, waarnemen en overdenken, analyseren en abstrakt denken, actief experimenteren. Ik denk dat ieder leerling min of meer een voorkeur heeft hoe die het beste dingen opneemt. Als je dus alle 4 fasen zoud gebruiken, spreek je naar mijn mening ook elke leerling op zijn leermethode aan. Ik vindt dat het kolb model heel goed kan worden gebruikt voor lessen op locatie door het actiefe leren maar ook door het reflecteren en analyseren. Ik vindt het model heel felxibel inzetbaar en dat maakt het voor het kunst vak aantreklijk en boeiend voor de leerlingen. Ik had voor het Istanbulproject helemaal geen kennis over CKV als vak omdat ik in duitsland school had bezocht. Het project heeft mijn visie op docentschap in die zin geopend, dat je het leermaterial op verschillene manieren aan de leerlingen kan overbrengen, dus actief en reflecterend, zoals analyserend en experimenterend. Ik vondt die idee van les op locatie heel mooi. Ik denk dat je met dit soort lessen aandacht van je leerlingen trekt en ze de vakkennis daardoor boeiender gaan vindten. Ook was ik voor het istanbulproject niet zo bewust bezig met verschillende culturen in de samenleving en bij leerlingen onderling. Door het bezoek van Istanbul en de module zelf ben ik nu veel bewuster en zie ik het noodzakelijk de leerlingen kennis te laten maken met verschillende culturen. Want we leven in een multicultuur.

Claudia,
Een goed stuk waarin je de ideeën over multiculturaliteit koppelt aan het docentschap en de module. Dat deze module je bewuster heeft gemaakt van je rol als docent en je nu meer mogelijkheden om te onderwijzen kent, is natuurlijk geweldig. Ik wens je veel succes als docent in Die Welt die wahrscheinlich immer mehr multiculti wirt!
Emiel