“Op het snijvlak van Oost en West” Persoonlijk visiestuk door Shirley Hunt.
Oktober 2007,
65 studenten van verschillende docentenopleidingen aan de Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten, (te weten docent dans, docent muziek en docent beeldende vorming) maakten gezamenlijk een tien daagse studiereis naar Istanbul. Tijdens de reis verzorgden zij in gemengde groepen excursies aan elkaar als voorbereiding op de rol van CKV docent in de multiculturele samenleving. Ik was erbij en in dit stuk licht ik mijn ervaringen toe.
De studiereis bevat een aantal componenten. Naast het ervaren van de stad zelf leren de studenten met verschillende artistieke achtergronden met elkaar samen te werken, en wisselen tevens informatie uit over de verschillende disciplines. Ook leren zij deze disciplines in een excursie te combineren om zo de verschillende aspecten van het vak CKV aan bod te laten komen. De verschillende excursies omvatten dan ook zoveel mogelijk de drie stromingen binnen de groep, dans, muziek en beeldende kunst zijn allen vertegenwoordigt in het programma.
Istanbul is een intrigerende stad met een rijke geschiedenis, bijzonder interessant (vooral voor de huidige tijdsgeest) omdat de stad deels in Europa en deels in Azië ligt, letterlijk op het snijvlak tussen de Westerse en Oosterse wereld. De scheiding tussen kerk en staat in een zo Islamitische ogende stad is des te interessanter, en geeft vele mogelijkheden op het gebied van kunst en cultuur. Al is de moderne (beeldende) kunst in Istanbul jong vergeleken met die van het thuisfront, is deze ontzettend in opmars. De ‘verwestering’ van de stad heeft dan ook duidelijk zijn plaats binnen de kunsten.
Wellicht het meest boeiende aan deze stad zijn de vele tegenstellingen die je er tegenkomt door de combinatie van oost en west. Dat men één enkele brug over steekt en in een compleet verschillende wereld lijkt te komen is onvoorstelbaar tot je het zelf hebt ervaren. Verschillen in straatbeeld zijn enorm, de mensen kleden en gedragen zich anders. De architectuur en stedelijke inrichting verschillen van elkaar, alsmede de winkels, restaurants, en algehele sfeer.
Als CKV docent is het almaar belangrijker om zicht te hebben op de verschillende culturen die er in ons land zijn, niet alleen om onze leerlingen goed te kunnen begrijpen, maar wellicht ook om de opkomende hedendaagse kunst en muziek te begrijpen te uit het Oosten komt. Omdat kunst vaak controversieel is, en dus op bepaalde punten kan gaan knellen als je met gelovige leerlingen (en dus ook hun ouders) werkt, is het des te belangrijk dat je als docent kennis hebt van verschillende religies en de gedragsregels die erbij horen. Tevens kun je zo vaak de gedachtegang van een leerling beter begrijpen.
Toch is kunst ook universeel en kan het gezien worden als taaloverstijgend. Menselijke emoties staan los van afkomst en achtergrond. Bovendien zijn veel thema’s in de kunst wereldwijd herkenbaar. Liefde, Oorlog, Schoonheid, Angst, Verlangen, en je persoonlijk willen uitdrukken zijn thema’s die mensen over de hele wereld bezig houden.
Natuurlijk kan beeldtaal en ook smaak verschillen per streek of land, maar dit wil niet zeggen dat de boodschap verloren gaat. Hier komt bij dat met de media van vandaag de dag het mogelijk is om kunst uit verschillende delen van de wereld te bekijken van achter je bureau.
Ook laten vele kunstenaars zich inspireren door kunst uit andere delen van de wereld waardoor deze universele taal zich alsmaar uitbreidt.
Wel wil ik hier aan toevoegen dat kunst vaak een andere ‘impact’ heeft als je ook de omgeving erbij beleeft.
Zonder meer was deze studiereis leerzaam op verschillende vlakken. Door samen te werken met studenten die ik voorheen nog niet kende en waarvan sommigen een totaal verschillende artistieke achtergronden hebben heb ik beter leren samenwerken. Ook heb ik kennis kunnen maken met deze disciplines op een manier die uniek is. Door performances te maken, en stukjes te moeten zingen (met begeleiding van docenten uit het betreffende vakgebied) heb ik ervaren dat het helemaal niet zo beangstigend is als ik gedacht had om eens iets nieuws te proberen. Bovendien sluit ik na deze reis niet uit dat ik muziek en dans in de toekomst in mijn lessen zal betrekken.
Voor mijn gevoel heb ik door de verschillende excursies meer van Istanbul gezien dan mogelijk zou zijn als ik er alleen naartoe zou hebben gereisd. De gezochte plekken, tentoonstellingen, en voorstellingen zijn allen ook des te interessanter geweest doordat er altijd veel aanvullende informatie bij gegeven werd.

Shirley,
Je belicht in je visiestuk en passant het hele project en de impact die het op je had. Je beschrijving van het verschil tussen iets van afstand ondergaan en er zelf deel van uitmaken is treffend. Ik denk dat velen met jou een heel ander beeld van de stad hebben gekregen dan ze vooraf in hun hoofd hadden. Ik ben benieuwd hoe je de ervaringen en visie verwerkt in je werk als docent/kunstenaar.
Emiel